Το φθινόπωρο του 2019 περπατούσα το σκοτάδι μου. Ο άντρας μου ο Peter κρατούσε το χέρι μου όταν του το επέτρεπα. Δεν μου έλεγε τίποτα. Ήταν απλά εκεί, και εκείνη την εποχή δεν μπορούσα να καταλάβω πόσο σημαντικό ήταν αυτό. Σήμερα στέκομαι έτσι δίπλα σε γυναίκες που πενθούν.

Και να που έρχεται ένα μήνυμα:
«Πες μου τι μπορώ να κάνω για σένα».

Κι εσύ απαντάς σχεδόν αυτόματα:
«Τίποτα, είμαι εντάξει».

Μπορεί να βρίσκεσαι ανάμεσα σε ανθρώπους που σε αγαπούν και όμως να νιώθεις μόνη.
Ένα κείμενο για τη μοναξιά του πένθους, το ανείπωτο «σημαντικό» και τον χώρο που χρειάζεται η απώλεια για να αναπνεύσει.

Η αγάπη δεν τελειώνει με τον θάνατο, ακόμη κι όταν όλα γύρω μας επιμένουν στο αντίθετο. Σε αυτό το κείμενο μιλάμε για τη σύνδεση που παραμένει ζωντανή μετά την απώλεια και για το πώς μπορεί να υπάρξει χωρίς να ακυρώνει τον πόνο ή τη μνήμη.

Ένα κείμενο για το πένθος, την αγάπη και τη διαφορά ανάμεσα στο «προχώρησα» και στο «άντεξα». Η δύναμη που βρίσκεις για να αντέχεις δεν είναι αυτή που νομίζεις. Δεν είναι η δύναμη της υπέρβασης. Δεν είναι το «τα κατάφερα, τα ξεπέρασα όλα, τώρα προχωρώ».
Είναι η η μεγαλύτερη δύναμη της ύπαρξης. Η δύναμη της αγάπης.

Μερικές φορές η θλίψη σε βρίσκει στη μέση της μέρας, την πιο ακατάλληλη στιγμή. Αυτό το άρθρο σου δείχνει έναν τρόπο να της δώσεις χώρο, χωρίς να χαθείς μέσα της.

Η φροντίδα του εαυτού όταν πενθείς δεν είναι spa και κεριά. Είναι να επιτρέπεις στην καρδιά σου να νιώσει χωρίς ενοχή, να πεις «όχι» όταν δεν αντέχεις, να μείνεις με τον δικό σου ρυθμό στις γιορτές αυτές.

Αν αυτή τη στιγμή βιώνεις πένθος, ξέρω πόσο αδιανόητο ακούγεται το να σου λέει κάποιος ότι θα ανακάμψεις και θα ζήσεις ξανά. Να μπορέσεις να μιλήσεις για το αγαπημένο σου πρόσωπο χωρίς τον κόμπο στον λαιμό, να ξυπνήσεις μια μέρα λίγο πιο ανάλαφρη. Σου φαίνεται αδύνατο, ίσως και προσβλητικό. Κι όμως, θέλω να σου υποσχεθώ κάτι, θα συμβεί.

Αυτή είναι η ζωή σου με δύο καρδιές. Μπορείς να έχεις: μια καρδιά που θρηνεί και μια καρδιά που αγαπά τη ζωή. Ταυτόχρονα. Δεν χρειάζεται να επιλέξεις. Δεν χρειάζεται να περιμένεις να τελειώσει η θλίψη για να νιώσεις χαρά. Μπορείς να ζεις και με τις δύο. Θα υπάρχουν στιγμές: που θα κυριαρχεί η θλίψη - σαν κύμα, και στιγμές που θα κυριαρχεί η χαρά - σαν πρόκληση /πρόσκληση, και στιγμές που θα είναι και οι δύο παρούσες - σαν παλιές φίλες.

Η γέφυρα προς τους άλλους

Ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια του πένθους είναι η αίσθηση απομόνωσης που συχνά φέρνει. Ο κόσμος συνεχίζει γύρω μας, αλλά εμείς νιώθουμε αποκομμένες, σαν να βρισκόμαστε πίσω από ένα γυάλινο τοίχο. Τους βλέπεις σε βλέπουν αλλά δεν μπορεί πραγματικά να σε αγγίξει τίποτα. 

Η εργασία μας, ωστόσο, μας φέρνει καθημερινά σε επαφή με άλλους ανθρώπους. Μπορεί να μας δώσει μια γέφυρα πίσω στον κόσμο - όχι με το να αγνοήσουμε τον πόνο μας, αλλά με το να τον εντάξουμε στον τρόπο που συνδεόμαστε με τους άλλους.

Κάθε φορά που κρατάς μια ανάμνηση, κάθε φορά που αφήνεις ένα λουλούδι στο παιδί σου, κάθε φορά που αφηγείσαι μια ιστορία για το παιδί σου - είσαι μητέρα. Κάθε φορά που χαμογελάς (με ακόμα δακρυσμένα μάτια), κάθε φορά που στέκεσαι στα πόδια σου μετά από μια μέρα που νόμιζες ότι δεν θα αντέξεις  - είσαι μητέρα. Και ίσως αυτή η εκδοχή της μητρότητας να είναι η πιο δυνατή απ' όλες.

Ξέρεις δεν υπάρχει λέξη στα λεξικά του κόσμου να περιγράφει την ορφάνια μας από το παιδί μας. 

Έψαξα πολύ.. βρήκα συμφραζόμενα, ολόκληρες προτάσεις ή λέξεις περίεργες αλλά στην καθομιλουμένη δεν υπάρχει αντίστοιχη του «ορφανός »..

Ξέρεις γιατί ; Η δική μου θεωρία είναι : Γιατί ποτέ δεν σταματάς να είσαι μητέρα. Δεν χρειάστηκε να βρεθεί λοιπόν μια τέτοια λέξη. 

Αν αυτές τις μέρες το τραπέζι σου έχει μια άδεια καρέκλα.. Αν η καρδιά σου έχει ένα κενό που καμία γιορτή δεν γεμίζει.. Αν οι μέρες σου μοιάζουν πιο βαριές απ' όσο αντέχεις..

Θέλω να ξέρεις κάτι:

Δεν είσαι μόνη.

Δεν θέλεις να βγεις από το πένθος σου — και κανείς δεν στο λέει. Αυτό το κείμενο δεν είναι για να σε παρηγορήσει. Είναι για να σε ξυπνήσει. Πώς ο πόνος γίνεται ταυτότητα χωρίς να το καταλάβεις, και πώς μπορείς να αρχίσεις να ζεις ξανά — όχι ξεχνώντας, αλλά τιμώντας.

Όταν πενθείς, οι λέξεις που λες στον εαυτό σου είναι σαν μικρές ανάσες. Δεν αλλάζουν αμέσως τα πράγματα, δεν εξαφανίζουν τον πόνο, αλλά σου δίνουν λίγο χώρο, λίγη ηρεμία. Είναι μια υπενθύμιση πως μπορείς να είσαι ευάλωτη και δυνατή ταυτόχρονα. Ότι μπορείς να λες στον εαυτό σου: «Σήμερα πονάω πολύ, αλλά είμαι εδώ. Και αύριο βλέπουμε πάλι».

Υπάρχουν μηνύματα που φτάνουν αθόρυβα, απροειδοποίητα, φέρνοντας μαζί τους τον απόηχο μιας ιστορίας που ζητά να ακουστεί. Έτσι έφτασε και το δικό της μήνυμα σε μένα μέσα από το TikTok, μια πλατφόρμα που συνήθως γεμίζει με επιφανειακές αλληλεπιδράσεις. Μου έγραψε με ένα ψεύτικο προφίλ. Το κατάλαβα από την αρχή, αλλά της απάντησα όπως ακριβώς θα απαντούσα και έξω από τον ψηφιακό κόσμο. Ένα ψεύτικο προφίλ. Ένα αληθινό τραύμα. Μετά την απάντηση και τη συμβουλή μου, μου αποκάλυψε το πραγματικό της όνομα, με ευχαρίστησε και με προέτρεψε να γράψω κάτι για αυτό το θέμα.

«Το βλέπετε το άλογο, έτσι δεν είναι;» ρώτησε.

Η σιωπή που ακολούθησε ήταν εκκωφαντική.

«Υπάρχει ένα άλογο πάνω στο τραπέζι μας», συνέχισε η Μαρία. «Είναι μεγάλο, μαύρο, και πανέμορφο. Και είναι εδώ για μένα. Για να με πάρει μακριά, σύντομα».

"Πρέπει να μπεις στα παπούτσια μου για να με καταλάβεις." Πόσες φορές έχουμε ακούσει αυτή τη φράση; Σήμερα όμως θα μιλήσουμε για ένα πολύ ιδιαίτερο ζευγάρι παπούτσια. Ένα ζευγάρι που κανείς μας δεν επέλεξε να φορέσει, αλλά που η ζωή, μας το παρέδωσε χωρίς να μας ρωτήσει. Τα δωδεκάποντα του πένθους.

Είσαι από εκείνες τις ψυχές που έχουν περπατήσει το μονοπάτι της απώλειας. Ο χρόνος φαίνεται ημερολογιακά να πέρασε, και ο μεγάλος πόνος, αυτός που σε λύγιζε, άρχισε να υποχωρεί. Ο θρήνος δεν σε επισκέπτεται πια τόσο συχνά. Και τώρα, λες στον εαυτό σου: "Το ξεπέρασα." Μα αγαπημένη μου, η αλήθεια είναι διαφορετική. Δεν έχεις τελειώσει ακόμη αυτό το ταξίδι.

Ξέρεις γιατί δεν μπορείς να προχωρήσεις πραγματικά;

Το μήνυμα που εκπέμπει το Speaking Grief είναι ξεκάθαρο: το πένθος είναι μια ανθρώπινη εμπειρία που μας ενώνει και μας μεταμορφώνει. Η ζωή μπορεί να συνεχίζεται μετά την απώλεια, όμως δεν είναι η ίδια. Ωστόσο, μέσα από την αποδοχή, την ενσυναίσθηση και τη βαθιά κατανόηση, μπορούμε να βρούμε τη δύναμη να προχωρήσουμε και να τιμήσουμε τη μνήμη εκείνων που αγαπήσαμε.

Ένα αγαπημένο σας πρόσωπο έχει πεθάνει. Ίσως ξαφνικά, ίσως μετά από μακρά ασθένεια. Ανεξάρτητα από τον τρόπο που πέθανε, αυτό σκίζει τις καρδιές μας και δημιουργεί ένα τεράστιο κενό στη ζωή μας και σε εμάς. Με το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, ξεκινάμε τη συχνά μακρά και δύσκολη πορεία του πένθους.

Αλλά πού οδηγεί στην πραγματικότητα αυτό το μονοπάτι; Μέσα από τέσσερις, πέντε ή επτά φάσεις προς το κλείσιμο, την αποδέσμευση και τελικά τη συνέχεια, όπως μας λένε διάφορα ψυχολογικά μοντέλα;